Wat de 90-urige werkweek bij OpenAI wel en niet zegt over jouw organisatie

Ga je door AI meer of minder werken? De bedrijven die de technologie bouwen beloven al jaren dat de werkweek korter wordt. De realiteit toont een ander beeld.

Topinvesteerder Marc Andreessen ziet in zijn eigen vriendenkring precies het omgekeerde gebeuren. Programmeurs die meerdere codeeragents tegelijk laten draaien en niet meer naar bed gaan, omdat slapen betekent dat het werk stilvalt en de opportunity cost van een nacht te hoog is geworden. AI-vampiers noemt hij ze. Ditzelfde zien we nu gebeuren bij frontier labs zoals OpenAI en Anthropic, waar een 90-urige werkweek niet ongebruikelijk is.

In december 2022 schreef Kamelia Aryafar, destijds senior engineering director bij Google Cloud AI, dat ontwikkelaars in 2025 dankzij AI een werkweek in vier dagen af zouden hebben. In april van dit jaar pakte OpenAI de handschoen op met een beleidsdocument van dertien kantjes, Industrial Policy for the Intelligence Age, waarin het overheden en werkgevers opriep tot proeven met een 32-urige werkweek met volledig behoud van salaris. De efficiëntiewinst van AI hoort bij de werknemer terecht te komen, was de redenering, en niet uitsluitend bij de aandeelhouder.

De BBC sprak deze week met huidige en voormalige medewerkers van OpenAI, Anthropic, Meta en Google. Bij OpenAI is die vierdaagse werkweek nooit uitgeprobeerd, zegt een oud-medewerker. Wat er wel was: crisisoverleg, weekenden doorwerken, en beoordelingsrondes waarna collega’s van de ene op de andere dag verdwenen. Zeventig uur per week was normaal. Tijdens sprints, de weken voor een grote release, lopen de werkweken volgens meerdere bronnen bij zowel OpenAI als Anthropic op tot negentig uur.

Hetzelfde zien we terug in het onderzoek. Aruna Ranganathan en Xingqi Maggie Ye van UC Berkeley Haas liepen acht maanden mee bij een Amerikaans techbedrijf met zo’n tweehonderd medewerkers, die vrij konden beschikken over generatieve AI zonder dat iemand het gebruik oplegde. Ze deden ruim veertig interviews. Wat ze zagen, publiceerden ze in februari in Harvard Business Review: mensen gingen sneller werken, namen méér verschillende taken op zich en rekten hun werkdag op, vaak zonder dat iemand daarom had gevraagd. Productmanagers begonnen zelf te programmeren. Designers pakten data-analyse op. Engineers waren juist méér tijd kwijt aan het nakijken van het werk van collega’s die nu ook konden coderen. Pauzes kalfden af, want er kon altijd nog één prompt bij voor de lunch.

Kortom: wie meer AI gebruikt, gaat niet minder werken, maar veel meer doen.

Bouwen en toepassen zijn twee verschillende dingen

De makkelijke conclusie is dat deze bedrijven water preken en wijn drinken. De labs zitten in een kapitaalrace waarin maanden voorsprong het verschil maken tussen marktleider en voetnoot. Meta trekt dit jaar meer dan honderd miljard dollar uit voor infrastructuur. In zo’n race is negentig uur per week een begrijpelijke, zij het onaangename, uitkomst. Dat zegt iets over de omstandigheden waarin frontier-AI wordt gebouwd. Over de vraag of de technologie in een gemiddeld Nederlands bedrijf tijd oplevert, zegt het vrijwel niets.

Vergelijk het met Ford. De lopende band draaide vanaf 1913 en verhoogde de productiviteit spectaculair, maar niemands werkweek werd er korter van. Die winst ging naar volume en marge. Pas in 1926, dertien jaar later, kondigde Ford de vijfdaagse week van veertig uur aan met behoud van loon, omdat het management daartoe besloot. Ford wist dondersgoed dat hij er zelf beter van werd: uitgeruste arbeiders die op zaterdag konden winkelen waren goed voor de zaak. Maar het was een besluit, geen automatisme.

Neil Thompson, innovatie-onderzoeker aan MIT, verwoordt het in het BBC-stuk droog: mensen nemen aan dat twintig procent minder werk een vierdaagse week oplevert, maar er ontstaat nieuw werk.

Wat AFAS anders deed

En dan is er AFAS. Bas van der Veldt kondigde in 2024 aan dat het kantoor in Leusden vanaf 1 januari 2025 op vrijdag dicht zou gaan. Ruim zevenhonderd medewerkers, 32 uur in plaats van veertig, met behoud van salaris, winstdeling, pensioen en vakantiegeld. Honderd procent loon, tachtig procent tijd, honderd procent productiviteit.

Na een jaar zijn omzet en winst met ongeveer twaalf procent gegroeid, is de klanttevredenheid gelijk gebleven, is de medewerkerstevredenheid gestegen en is het verzuim gedaald. In november 2025 werd de regeling definitief.

Het interessante zit in de volgorde. AFAS haalde eerst de vrijdag van de kalender en ging daarna pas op zoek naar de ruimte om dat te betalen. Vergaderingen zonder duidelijk doel werden geschrapt. Klantconsultatie ging van een-op-een naar groepsgewijs, waardoor het bedrijf in één dag kon factureren waar het eerder vier dagen over deed. AI ging de klantenservice in. Bedrijfsantropoloog Jitske Kramer, die het traject in opdracht van AFAS onderzocht, zag mensen veel gerichter werken zodra de tijd schaars werd. Haar diagnose van de oude situatie is genadeloos herkenbaar: als je uren over hebt, bedenk je er nog wel een rapportage bij, en zo houden we elkaar bezig met een hoop onzin.

Wat jij hiervan kunt leren

Vind de organisatie opnieuw uit

AI-winst zit hem niet in het effectiever prompten, maar in het laten draaien van processen die nu een mens vereisen achter een computer. Het creëren van deze “skills” op alle afdelingen speelt tijd vrij om met meer aandacht met klanten en innovatie bezig te zijn. Zo zag McKinsey door de 25.000 agents in de operatie 25% meer kwalitatieve tijd aan klanten terug.

Zoek ook winst door te schrappen

Bij AFAS kwam een flink deel van de ruimte uit vergaderingen die verdwenen en een dienstverleningsmodel dat op de schop ging. Wie AI over bestaande processen heen legt, versnelt vooral het werk dat er niet had moeten zijn.

Wees waakzaam voor de “AI burn-out”

Werk is niet langer vastgeplakt aan de pc; agents kunnen ook draaien als je aan het lunchen bent en fanatieke Claude- en Codex-gebruikers kunnen inmiddels vanaf hun telefoon hun codeerassistenten laten draaien. Dit zorgt voor het effect van de “AI burn-out”, waarbij mensen een cognitieve overload ervaren. Rustmomenten inplannen voor jezelf en je collega’s is cruciaal voor een structureel effectieve inzetbaarheid.

Leer zwemmen door het te doen

De technologie is niet langer de bottleneck; iedereen met tijd en interesse kan zich de AI-tools eigen maken. De kloof tussen de AI-geletterden die de systemen optimaal inzetten en degenen die af en toe een prompt delen met hun chatbot naar keuze groeit met de dag. Je leert echter alleen zwemmen door het te doen, dus gebruik Claude Code, OpenAI Codex en de equivalenten van Copilot of Mistral elke dag minimaal één keer om iets in je eigen werk effectiever te maken. Anders loop je steeds verder uit de pas met de snelheid én het werkethos in Silicon Valley.

Tot slot

Op taakniveau klopt de belofte gewoon. Werk dat vorig jaar een middag kostte, kost nu twintig minuten. Wat je met die overgebleven uren doet, dat ligt helemaal aan jezelf.

Keynes voorspelde in 1930 dat zijn kleinkinderen rond 2030 vijftien uur per week zouden werken. Over de welvaartsgroei zat hij er verrassend dicht bij. Over wat wij met die groei zouden doen, zat hij er volledig naast. Wie op de techniek wacht, wacht op iets waar we inmiddels bijna honderd jaar op wachten. Wie een besluit neemt en er een grens omheen zet, ziet binnen een jaar wat er gebeurt.