Humanoïde robots in China: de demo's dansen, de werkvloer vraagt nog geduld
Remy Gieling en Job van den Berg bezochten in Shenzhen UBTech en AI² Robotics. Wat kunnen humanoïde robots nu echt, wat kosten ze en wanneer staan ze op de Nederlandse werkvloer?
Begin november reisden Remy Gieling en Job van den Berg met een delegatie van 26 ondernemers en investeerders naar Taipei en Shenzhen, voor de vijfde editie van The AI Experience. In Shenzhen stonden onder meer UBTech en AI² Robotics op het programma, twee bedrijven die vooroplopen in de race om de humanoïde robot. Wat zagen ze, wat is hype en wat betekent het voor Nederlandse organisaties?
Jullie waren vorig jaar ook bij UBTech. Wat is er in die tijd veranderd?
"Heel veel. Toen we er in april vorig jaar waren, zagen we nog een robot waar eigenlijk iemand met een joystick achter stond. Leuk voor de foto, maar het bleef een gimmick. Nu beweegt hij zelfstandig, pakt dozen op, sorteert en doet kwaliteitscontroles. Dat is in iets meer dan een jaar gebeurd. En je ziet het terug in de cijfers. UBTech verdubbelde in het eerste halfjaar van 2026 de omzet naar 1,27 miljard yuan en verkocht 921 grote humanoïde robots. Dit jaar willen ze er 6.000 à 7.000 leveren. Foxconn plaatst vervolgorders, en in Europa draaien pilots bij onder andere Airbus en Siemens."
Op sociale media zie je ze dansen en kunstjes doen. Kunnen ze straks ook in een verzorgingstehuis aan de slag?
"Daar zit precies het misverstand. Mensen zien een robot dansen en denken dat hij volgend jaar ook de bewoners van een verpleeghuis helpt. Dat is echt nog niet het geval. Een industriële humanoïde kost al snel een ton. En het kost engineers nog veel tijd om zo'n robot iets nieuws te leren. Bij AI² Robotics vertelden ze dat een bekende taak, zoals printplaten verplaatsen, ongeveer een maand training vraagt. Voor een nieuwe taak ben je drie à vier maanden in het lab bezig om op 85 tot 90 procent succes te komen. Daarna volgen nog zo'n twee maanden op locatie om naar 99 procent te gaan. Zorgtaken als borden afwassen of dekens opvouwen verwachten ze pas over een jaar of vijf."
"Er zit een groot verschil tussen wat er in een demo kan en wat er op een willekeurige dinsdag in een fabriek moet gebeuren. Een demo is één keer goed. Een fabriek vraagt dat het tienduizend keer goed gaat."
Wat maakte dan wel indruk?
"De fijne motoriek. We zagen robots cappuccino maken, softijs draaien en cocktails shaken. Een jaar geleden gold dat als extreem moeilijk, nu gaat het betrouwbaar. Wat me ook opviel: veel van deze robots staan op wielen in plaats van benen. Dat is minder spectaculair op video, maar in een distributiecentrum is het sneller en praktischer. Toen iemand uit onze groep vroeg of deze robots kunnen concurreren met menselijke arbeid, was het antwoord ter plekke: honderd procent."
"En de schaal groeit snel. AI² Robotics heeft een order voor duizend robots over drie jaar bij HKC, een van de grootste paneelfabrikanten ter wereld, en een productiecapaciteit van tienduizend stuks per jaar. In China staan ze al op zo'n dertig plekken koffie te zetten in winkelcentra en parken."
De business case lijkt nog niet rond. Waarom investeert China er toch zo zwaar in?
"Dat vond ik misschien wel de belangrijkste les van de reis. Wij beginnen in Europa direct over de business case: een robot van een ton die je maanden moet trainen, dat rekent zich niet terug. In China kijken ze anders. Ze weten dat ze over tien tot vijftien jaar door de vergrijzing simpelweg niet genoeg mensen hebben om in de fabrieken te werken. Dus investeren ze nu vol, ook als het vandaag nog geld kost. AI² Robotics wordt gewaardeerd op zo'n drie miljard euro bij een omzet van rond de dertig miljoen. Met onze kwartaalbril vind je dat vreemd. Met een horizon van vijftien jaar is het een logische gok."
Waar wordt die race uiteindelijk beslist?
"In data. Taalmodellen konden leren van het hele internet, maar voor de fysieke wereld bestaat zo'n dataset niet. UBTech heeft inmiddels zo'n 800.000 uur aan echte robotdata verzameld, en de industrie mikt op een miljard uur. Echte data uit de praktijk is het meest waardevol, simulatie en video vullen aan. Daarom is elke robot die ergens echt aan het werk is meteen ook een dataverzamelaar. Wie het eerst veel robots in de praktijk heeft, bouwt het beste model. Dat vliegwiel draait in China al."
"Het tweede wat opvalt is het verdienmodel. AI² Robotics verkoopt de hardware en maakt de software en SDK's volledig open source, zonder terugkerende kosten. Ze willen een soort iOS-ecosysteem worden waarop partners eigen toepassingen bouwen. Ze zoeken daarvoor actief Europese partners, net als UBTech, dat al exclusieve distributeurs heeft in onder meer Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk."
Wat betekent dit voor Nederlandse organisaties?
"Volgens een prognose van Goldman Sachs, die UBTech presenteerde, groeit de markt voor humanoïde robots van 2,2 miljard dollar dit jaar naar ruim 138 miljard in 2035. Je hoeft morgen geen robot te kopen. Maar als je in productie, logistiek of groothandel zit, is het verstandig om nu al te kijken waar een humanoïde zinvol kan zijn. Denk aan plekken met weinig ruimte, wisselende taken of een omgeving die je niet kunt ombouwen voor een klassieke robotarm. Daar ligt de eerste kans."
"En volg de data. De bedrijven die nu leren hoe ze processen vastleggen en meten, kunnen straks het snelst schakelen als de robots volwassen zijn. Volgend voorjaar gaan we weer. Ik ben benieuwd hoe ver ze dan zijn."
