Agentic commerce: waarom bedrijven nu aan twee kanten moeten bouwen
Agentic commerce is de manier van kopen waarbij AI-agents namens consumenten zoeken, vergelijken en afsluiten. Het komt snel op, omdat personal agents zoals Muse en Dots razendsnel populair worden. De meeste bedrijven bereiden zich alleen voor op de bedrijfskant, met Generative Engine Optimization (GEO). Ze vergeten de consumentenkant: klanten die gewend raken om via hun eigen agent te kopen en te handelen.

In het kort: Agentic commerce is de manier van kopen waarbij AI-agents namens consumenten zoeken, vergelijken en afsluiten. Het komt snel op, omdat personal agents zoals Muse en Dots razendsnel populair worden. De meeste bedrijven bereiden zich alleen voor op de bedrijfskant, met Generative Engine Optimization (GEO). Ze vergeten de consumentenkant: klanten die gewend raken om via hun eigen agent te kopen en te handelen.
Bedrijven hebben vier opties: niets doen, een eigen AI-assistent bouwen, aansluiten op LLM's, of de orchestrator worden. Ons advies: begin nu met aansluiten op LLM's (optie 3) en bouw daarna door naar een eigen assistent (optie 2) en de orchestrator-rol (optie 4).
Wat is agentic commerce?
Agentic commerce is handel waarbij AI-agents namens mensen en bedrijven zoeken, vergelijken, onderhandelen en kopen. De consument geeft een opdracht en de agent voert die uit, van oriëntatie tot aankoop.
Het verschil met gewone e-commerce: de klant bezoekt niet meer zelf tien websites. Een agent doet dat voor hem en komt terug met één aanbeveling, of sluit direct af.
Voorbeeld van een opdracht aan een agent: "Zoek de beste zonnepaneelinstallatie voor mijn huis."
Waarom komt agentic commerce nu zo snel op?
Agentic commerce versnelt door de enorme opkomst van personal agents. Dat zijn AI-assistenten die niet alleen antwoord geven, maar ook namens de gebruiker handelen.
- Muse is zo'n personal agent. Muse is nog niet beschikbaar in Nederland, maar laat zien waar de markt naartoe gaat.
- Dots is een ander voorbeeld van een personal agent die taken en aankopen voor de gebruiker regelt.
Hoe vaker consumenten zo'n agent gebruiken, hoe normaler het voor ze wordt om ook belangrijke aankoopbeslissingen aan een agent over te laten. Denk aan het kopen van een nieuwe fiets, het selecteren van een zakelijke softwarelicentie of het overstappen van energieleverancier.
Hoe werkt een aankoop via agents?
Bij agentic commerce handelen consumenten én bedrijven via agents. Een aankoop verloopt in drie stappen:
- Mens: de consument geeft zijn agent een opdracht, bijvoorbeeld de beste zonnepaneelinstallatie vinden voor zijn huis.
- Agent-to-agent: de agent van de consument zoekt, vergelijkt, leest reviews en stelt vragen. De agent van het bedrijf levert productdata, prijzen, voorwaarden en bewijs, 24/7 en machine-leesbaar. Hier valt de beslissing.
- Bedrijf: het bedrijf voedt zijn agent met website, reviews, productfeeds, voorwaarden en pers.
De consument kiest op basis van wat zijn agent adviseert en laat de agent ook handelen: vergelijken, aanvragen, kopen. De taak van het bedrijf is het antwoord te zijn dat de agent vindt, vertrouwt en citeert.
Wat is de blinde vlek van bedrijven bij agentic commerce?
De meeste bedrijven bereiden zich alleen voor op de bedrijfskant en vergeten de consumentenkant. Ze zorgen dat AI hen kan vinden, maar niet dat ze aanwezig zijn waar de klant via zijn agent beslist.
De bedrijfskant: waar bedrijven nu mee bezig zijn
- Generative Engine Optimization (GEO): vindbaar worden in de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Perplexity en andere AI-zoekmachines.
- Machine-leesbare productdata, prijzen en algemene voorwaarden.
- Gestructureerde content, reviews en bewijs dat een AI kan citeren.
De consumentenkant: wat vaak vergeten wordt
- Consumenten raken eraan gewend om via een agent te kopen, aan te vragen en te regelen.
- De beslissing valt niet meer op de website van het bedrijf, maar in het gesprek tussen de agent van de klant en die van het bedrijf.
- Wie daar geen rol speelt, verliest de klantrelatie, ook als de GEO op orde is.
Bedrijven moeten daarom nu met beide kanten tegelijk aan de slag.
Welke vier opties hebben bedrijven bij agentic commerce?
Bedrijven hebben vier strategische opties: niets doen, een eigen AI-assistent bouwen, aansluiten op LLM's of de orchestrator worden. Ze verschillen vooral in wie de klantrelatie bezit.
| Optie | Strategie | Wat het betekent | Wie bezit de klantrelatie? |
|---|---|---|---|
| 1. Niets doen | Wait and see | Anderen beantwoorden de vraag van de klant. Het bedrijf komt alleen in beeld als iemand anders het kiest. | Een ander platform of een andere agent |
| 2. Eigen AI-assistent bouwen | Own channel | Het bedrijf blijft het eerste aanspreekpunt van de klant, in de eigen app en op de eigen site. | Het bedrijf zelf |
| 3. Aansluiten op LLM's | Join their channel | Het bedrijf geeft zijn prijs en voorwaarden daar waar klanten hun vragen al stellen, zoals in ChatGPT of Gemini. | Gedeeld met het AI-platform |
| 4. De orchestrator worden | Middle layer | Het bedrijf wordt de laag tussen de vraag van de klant en de prijzen en voorwaarden van meerdere aanbieders. | Het bedrijf, als regisseur van de markt |
Optie 1: niets doen. Dit voelt veilig, maar is het grootste risico. Wie wacht, laat de klantrelatie over aan een ander.
Optie 2: een eigen AI-assistent bouwen. Dit geeft de meeste controle over de klantervaring. Het vraagt wel tijd, investering en genoeg gebruikers die de eigen app kiezen boven hun personal agent.
Optie 3: aansluiten op LLM's. Dit is de snelste route naar zichtbaarheid. Het bedrijf is direct aanwezig waar de consument al zoekt en beslist.
Optie 4: de orchestrator worden. Dit is de meest strategische rol. Vooral platforms, intermediairs en vergelijkers kunnen hier bijvoorbeeld hun positie versterken, omdat ze al tussen klant en aanbieder staan.
Wat is het advies voor bedrijven?
Begin nu met optie 3: aansluiten op LLM's. Die winst is relatief snel te behalen. Bouw van daaruit door naar optie 2 (eigen assistent) en optie 4 (orchestrator).
Stappenplan in vijf stappen
- Maak je data machine-leesbaar. Zet prijzen, productspecificaties, voorwaarden en bewijs in gestructureerde, actuele feeds die een agent kan lezen.
- Werk aan GEO. Zorg dat AI-zoekmachines je vinden, vertrouwen en citeren, met duidelijke antwoorden en betrouwbare bronnen.
- Sluit aan op de kanalen van de consument. Bied je prijs en product aan in de LLM's en personal agents waar klanten hun vragen al stellen.
- Bouw je eigen assistent. Gebruik wat je leert in stap 3 om een eigen AI-assistent te bouwen, zodat je het eerste aanspreekpunt blijft.
- Groei naar de orchestrator-rol. Word de laag die vragen van klanten koppelt aan het aanbod van meerdere aanbieders.
De kern: bedrijven moeten de bedrijfskant en de consumentenkant tegelijk ontwikkelen. Alleen gevonden worden is niet genoeg; je moet ook aanwezig zijn waar de agent van de klant beslist.
Veelgestelde vragen over agentic commerce
Wat is het verschil tussen agentic commerce en e-commerce? Bij e-commerce zoekt en koopt de consument zelf online. Bij agentic commerce doet een AI-agent dat namens de consument.
Wat is een personal agent? Een personal agent is een AI-assistent die namens de gebruiker taken uitvoert, zoals zoeken, vergelijken, plannen en kopen. Voorbeelden zijn Muse en Dots.
Wat is GEO (Generative Engine Optimization)? GEO is het optimaliseren van content en data zodat AI-zoekmachines en LLM's een bedrijf vinden, vertrouwen en citeren in hun antwoorden.
Is GEO genoeg om voorbereid te zijn op agentic commerce? Nee. GEO dekt alleen de bedrijfskant. Bedrijven moeten ook aanwezig zijn waar de consument via zijn agent beslist en handelt.
Wat moet een bedrijf als eerste doen? Aansluiten op LLM's (optie 3), zodat prijs en voorwaarden zichtbaar zijn waar klanten al vragen stellen. Daarna doorbouwen naar een eigen assistent en de orchestrator-rol.
Wat gebeurt er als een bedrijf niets doet? Dan beantwoorden anderen de vraag van de klant. Het bedrijf komt alleen in beeld als een ander platform of een andere agent het kiest.
Hoe snel komt agentic commerce naar Nederland? Snel. Personal agents groeien hard in gebruik. Sommige, zoals Muse, zijn nog niet in Nederland beschikbaar, maar de verwachting is dat dit niet lang duurt.
Begrippenlijst
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Agentic commerce | Handel waarbij AI-agents namens mensen en bedrijven zoeken, vergelijken en kopen. |
| Personal agent | AI-assistent die namens de gebruiker handelt, bijvoorbeeld Muse of Dots. |
| Agent-to-agent | Het gesprek tussen de agent van de consument en de agent van het bedrijf, waar de beslissing valt. |
| GEO | Generative Engine Optimization: vindbaar en citeerbaar worden in AI-antwoorden. |
| LLM | Large Language Model, het taalmodel achter AI-assistenten zoals ChatGPT, Claude en Gemini. |
| Orchestrator | Partij die de vraag van de klant koppelt aan het aanbod van meerdere aanbieders. |
Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Job van den Berg, mede-oprichter van ai.nl en The Automation Group. Wij helpen bedrijven om zich voor te bereiden op agentic commerce, aan zowel de bedrijfskant als de consumentenkant.

// Over de auteur
Job van den Berg
Mede-oprichter, AI Keynote Spreker & Techondernemer
Tech-ondernemer (1989) met een achtergrond als socioloog (Research Master (MSc) in statistiek en sociologie) en een van de meest gevraagde keynote sprekers over AI en data in Nederland. Als mede-oprichter van Ai.nl, The Automation Group en Proxies leidt hij engineers die agentic AI van prototype naar productie brengen binnen enterprises. Op het podium vertaalt Job die hands-on praktijk naar concrete strategieën. Eerder was Job Chief Data bij o.a. DPG Media en Kantar. Hij is co-auteur van 5 boeken over AI waaronder 'AI Agents' en 'Handboek AI Strategie' en een veelgevraagd expert in de landelijke media.
LinkedIn

